Jak zmieniła się branża windykacyjna w Polsce w ostatniej/ostatnich dekadach?

Rynek windykacji w ostatnich dekadach uległ zasadniczym zmianom.  Przede wszystkim zmieniła się struktura wierzytelności i podmiotowości jakie występują na polskim rynku. Ostatnie kilka lat pokazały wyraźnie zmianę w kierunku wierzytelności pakietowych i masowych oraz o mniejszych i bardziej rozdrobnionych wartościach (B2C).  Rosnący rynek wierzytelności to również zasługa zmiany na rynku poprzez wejście sieciowych firm, funduszy inwestycyjnych, a także zmian w polskim ustawodawstwie, na mocy którego powstało dodatkowe narzędzie dla firm windykacyjnych – wpis do Krajowego Rejestru Dłużników.

Kryzys finansowy i globalna recesja wpłynęła na ilość podmiotów zadłużonych na polskim rynku, co z kolei wzmocniło wzrost firm, które w swoich ofertach mają windykacje należności. Okres ten wpłynął na zwiększenie się zadłużenia wśród Polaków i stąd też widoczne jest ożywienie w kierunku dużych pakietów wierzytelności bankowych.

Widać bardzo duże ożywienie w sektorze wierzytelności zagranicznych gdzie obserwujemy przyrost windykacji należności na rynkach wschodnich jak również w Niemczech oraz Hiszpanii.

Prócz struktury i podmiotowości na przełomie ostatnich lat wzrosła również świadomość w postaci spersonalizowanej obsługi klienta, polityki jakości i bezpieczeństwa, które w poprzednich latach nie miały kluczowego znaczenia.

Obecnie oceniając rynek, wierzyciel bierze pod uwagę cały serwis świadczonych usług oraz wachlarz produktów dopasowanych do Jego potrzeb i oczekiwań – prewencję, monitoring należności oraz proces windykacji (etap polubowny, sądowy, egzekucyjny).  Na przykładzie doświadczenia JJM Polska widzimy korzystanie również z dodatkowych możliwości takich jak wystąpienie przeciwko członkom zarządu w spółkach z o.o., zgodnie z art. 299 KSH z majątku prywatnego w przypadku bezskutecznej egzekucji przeciwko spółce.

Na czym polega nowoczesna windykacja? Jakich narzędzi używają dziś specjaliści od windykacji?

Pytanie można zadać w inny sposób:  kapitał ludzki czy technologia wpływają na obraz obecnego rynku wierzytelności.  W ciągu 10 lat w firmie JJM Polska zawsze stawialiśmy na kapitał ludzki. Dla mnie nowoczesna windykacja to doświadczony i zaufany zespół specjalistów, który nie tylko dba o wizerunek pracodawcy ale i o klienta by nie pogarszać relacji z Jego kontrahentem. Nowoczesna windykacja to również indywidualne podejście do dłużnika, jakościowa rozmowa charakteryzująca się rozwiązywaniem problemów i wzmocnienie procesów przed windykacyjnych – prewencja oraz monitoring należności. W końcu nowoczesna windykacja to świadoma windykacja zarówno u firm, klientów oraz dłużników. Wspomniana już technologia –choć najnowocześniejsza- zawsze będzie służyła do wsparcia procesu windykacyjnego oraz zarządzania wierzytelnościami jak i zespołem.

Czy z Pana obserwacji wynika, że Polacy są bardzo zadłużeni? Czy mają problemy ze spłacaniem długów?

Przyrost zadłużenia gospodarstw domowych jest widoczny już od kilku lat i niezmiennie rośnie. Wynika to w głównej mierze z ubożenia społeczeństwa oraz braku umiejętności zarządzania własnymi finansami przez gospodarstwa domowe. Polacy również bardzo często żyją ponad stan, nie umniejszając roli znanego przysłowia „zastaw się a postaw się”. Efekt jest widoczny w postaci braku spłat kart kredytowych czy samych kredytów. Sprzyja temu również zachęcająca polityka banków do kredytów czy też usług kredytowych. Widoczny jest również trend parabankowych podmiotów udzielających pożyczek i kredytów na wakacje, wyprawkę do szkoły czy komunię.Pomimo tego iż Trend ten został wyhamowany poprzez ostatni kryzys subprime w USA po upadku Banku Lehmanbrothers, a także to, że banki w Polsce wprowadziły zmiany w ryzyku kredytowym i automatycznie spowodowały utrudnienie w dostępnie do kredytów to inne instytycje parabankowe nie zmieniły swojego podejścia. Na zachowania Polaków ma obecnie wpływ sytuacja na globalnych rynkach światowych. Jeżeli sytuacja w sektorze przedsiębiorstw się pogorszy wraz ze zmniejszeniem konsumpcji (zakupów) Polaków będzie to miało bardzo duży wpływ na wysokość zatrudnienia a co za tym idzie na ilość środków finansowych jaką będą posiadali Polacy. Brak zakupów oraz inwestycji przez przedsiębiorstwa będzie wpływał na wzrost bezrobocia. W konsekwencji będzie duży wzrost zadłużenia Polaków. Mam jednak nadzieję, że Polacy jak w poprzednim okresie czyli po wrześniu 2009 roku będą dalej kupować na takim samym poziomie.

Kiedy samodzielnie negocjować z dłużnikiem, a kiedy warto skorzystać z pomocy firmy windykacyjnej?

W takim wypadku nie ma złotego środka. Zawsze doradzam moim klientom, by prowadzili rozmowy z dłużnikami w celu zaspokojenia swoich należności bądź też otrzymania od dłużnika uznania długu co pomaga w sposób znaczący w odzyskaniu długu na etapie sądowym i jest tańszym rozwiązaniem w zakresie wpisu sądowego dla wierzyciela.

W mojej ocenie włączenie się firmy windykacyjnej w proces windykacji zależy od strategii wierzyciela w zakresie płynności finansowej w firmie. Na podstawie naszych danych na koniec 2010 roku skuteczność odzyskania należności przekazanej w pierwszym miesiącu od terminu zapłaty wynosiła średnio 89% w ciągu miesiąca od otrzymania zlecenia. Wierzytelności w dalszych okresach są dużo trudniejsze a przeterminowane wierzytelności ponad 365 dni są w wiele trudniejsze i czasami kończą się niestety na etapie postępowania egzekucyjnego. Proponuję swoim klientom przekazywanie spraw w terminie 1 miesiąca gdyż to powoduje większą skuteczność i możliwość dla specjalistów w szybkich negocjacjach z dłużnikiem.